Makale

Nitelikli Etkileşimin Bileşenleri

Nitelikli Etkileşimin Bileşenleri

1. Kimi çocuk daha hızlı öğrenebilirken, kimi çocuk defalarca deneme yaptıktan sonra öğreniyor olabilir. Çocuğunuzun gelişimini destekleme sürecinde sizin çocuğunuzla nasıl etkileşim kurduğunuzun, onun öğrenmesi üzerinde önemli bir etkisi vardır. Nitelikli bir etkileşim ve öğrenme süreci için çocuğunuzun dünyasına girmeyi başarmanız ise son derece önemlidir.


Çocuğunuzun dünyasına girebilme sürecinde, çocuğunuzun liderliğini takip etmek size yardımcı olacaktır. Nitelikli etkileşimin ve doğal öğretim sürecinin temel bileşenlerinden biri çocuğun liderliğini takip edebilmektir. Çocuğun liderliğini takip etmek ile; gelişimi destekleme ve çıkan fırsatları anlamlı birer öğrenme fırsatına dönüştürebilme sürecinde çocuğun ilgilerinden ve deneyimlerinden yola çıkmak kastedilmektedir.

2. Nitelikli bir etkileşim için çocuğunuzun ilgilerine ve deneyimlerine değer vermeniz önemlidir. Çocuklar ilgi duydukları ve yüksek düzeyde motivasyon gösterdikleri durumlarla veya etkinliklerle bağlantılı anlarda sunulan öğretim süreci sırasında daha kolay ve etkili öğrenebilmektedirler.

Etkileşim sırasında çocuğun ilgilerine ve deneyimlerine değer vermek; çocuğun o an baktığı, dokunduğu, yöneldiği ya da ilgilendiği durumlara karşı duyarlı olabilmek şeklinde tanımlanmaktadır.

Küçük çocuklar çevrelerini, gözlemleyerek ve deneyimleyerek keşfeder ve öğrenirler. Çocuğunuzla olan etkileşimleriniz sırasında onun deneyimlerine değer vermeniz ve bunu ona hissettirmeniz çocuğunuzla kuracağınız etkileşimin niteliğini artırmada önemli bir adımdır.

3. Nitelikli ebeveyn-çocuk etkileşiminin en temel ve en önemli bileşenlerinden biri ise çocuğun davranışlarına ve iletişim çabalarına karşı duyarlı ve yanıtlayıcı olabilmektir. Çocuğunuzla kurduğunuz etkileşimler sırasında;

  Çocuğunuzun davranışlarını gözlemlemeniz,

  Çocuğunuzun etkileşim başlatmasını beklemeniz,

  Çocuğunuzun ilgisini ve liderliğini takip etmeniz,

  Çocuğunuzun seçimlerine ve deneyimlerine değer vermeniz

  Çocuğunuzun seçtiği etkinliğe katılmanız ve deneyimlerine ilişkin sözel yorumlarda bulunmanız

çocuğunuzun davranışlarına ve iletişimine karşı duyarlı ve yanıtlayıcı olabilmenizde size yardımcı olabilecek temel noktalardır.

4. Ebeveyn ve çocuk arasında ortak dikkatin sağlanmış olması etkileşimin niteliği için son derece önemlidir. Ortak dikkat; çocuğun dikkatini hem kendisi hem de karşısındaki birey ve nesne arasında uygun bir şekilde kullanabilmesidir.

Ortak dikkat, etkileşim sırasında çocuğun işaret edilen yere bakabilmesi ya da başkasının dikkatini belli bir yere çekebilmesidir. Ebeveyn ve çocuk arasında göz temasına, seslendirmelere, yüz ifadelerine veya kelimelere dayalı bir paylaşım, etkileşim sırasında ortak dikkatin kurulduğunu göstermektedir. Etkileşim sırasında ortak dikkatin kurulmuş olması karşılıklı paylaşıma ve sıra almaya dayalı bir etkileşimin oluşmasına yardımcı olabilecektir.

5. Çocuğun dünyasına doğru ilerlediğimiz bu yolculukta önemli bileşenlerden bir diğeri, çocuğun gelişimsel düzeyini dikkate almak ve uygun bir dil kullanmaktır.

Uygun bir dil kullanmak demek; çocuğun gelişimsel düzeyini bilmek ve buna göre çocuğun davranışlarına ve gelişimine daha uygun düşen sözcükler kullanarak çocuğun deneyimlerini anlamlandırmaktır. Çocuğunuzun gelişimsel düzeyine uygun bir dil kullandığınızda ve uygun dilsel girdilerle çocuğunuzu desteklediğinizde onun gelişimine önemli katkılar sağlamış olabileceksiniz.

6. Pek çok ebeveynin en temel amacı çocuklarının bağımsızlık kazanması ve toplumla bütünleşmesidir. Bunu sağlamanın temelleri ise erken çocukluk döneminde atılmaktadır. Sizin çocuğunuzla kurduğunuz etkileşimler sırasında sosyal iletişimi kolaylaştıran davranışlara ve becerilere yer vermeniz bunun şekillenmesinde büyük rol oynamaktadır. Çünkü küçük çocuklara; tercih yapma, isteklerini belirtme, empati kurabilme, etkin dinleme, sıra alma ve bekleme gibi sosyal iletişimi kolaylaştıran becerilerin kazandırılması daha üst düzey iletişim ve sosyal becerilerin kazandırılması için temel oluşturmaktadır.