Makale

Pandemi Sürecinde Çocuğunuzla Nitelikli Etkileşim Geçirmenin Yolları

Pandemi Sürecinde Çocuğunuzla Nitelikli Etkileşim Geçirmenin Yolları


Etkileşim çocuğunuzla ilişki kurmayı gerektiren tüm alanları kapsar. Onunla ders çalışma, konuşma, dinleme, problemleriyle ilgilenme, oyun oynama, zaman geçirme, eğlenme veya bakımını sağlama gibi birçok alan etkileşimle ilgilidir. Etkileşim ne kadar sağlıklı ise çocuğunuzun psikolojik sağlığı o denli iyi olacaktır.

• Ders çalışma: Ders çalışmak istemediğinde, onu zorlayarak veya ona kızarak dersin başına oturtmanızın hiçbir önemi yoktur. Çünkü çocuklar istekli olmadıkları şeyleri öğrenemezler. Öncelikle onu istekli hale getirmelisiniz. Bunun için;

o Ders eğlenceliyse çocuklar yapar yoksa yapmaz. Bu nedenle dersi biraz oyuna dönüştürün. Eğlenceli hale getirin!

o Çocuğunuzun gelişim düzeyini dikkate alarak çok uzun sürelerde ders çalıştırmayın!

o Yapamadıklarına değil, yapabildiklerine odaklanın. Başarılı olmadığını, yapamadığını yüzüne vurmayın.

o Çocuğunuzu başkalarıyla asla kıyaslamayın, ne iyi ne de kötü taraflarıyla!

o Ona ders çalışmada yardımcılık etme göreviniz var ancak ebeveyn olduğunuzu unutmayın! Tüm etkileşiminiz dersle sınırlı olmasın! Onu her fırsatta sevdiğinizi hissettirin. Sarılın, öpün!

o Çocuğunuzu çalıştığından ötürü pekiştirin, ödüllendirin!

o Çocuğunuzun eninde sonunda başarılı olacağına ve çabalarınızın ürününü alacağınıza kendinizi inandırın ve sabırlı olun!

o Yukardakiler dahil tüm konularda öğretmeninizin önerilerini dikkate alın!

• Problem davranışlarla başa çıkma: Huysuzluk etme, saldırganca davranma, isyankarlık etme, sürekli itiraz etme, inatlaşma vb davranışların hepsi size bir mesajdır. Çünkü çocukların dili konuşmaları değil daha çok davranışlarıdır.

• Eğer çocuğunuz özellikle sizin veya ona bakım veren kişilerin yanında problem yaratacak biçimde davranıyorsa size bir mesaj vermeye çalışıyordur.

• Çocuklar anne babalarına en çok şu mesajları verirler: “Benimle ilgilenin”, “beni önemseyin”, “benim canım sıkılıyor”, “beni üzüyorsunuz”, “bana ceza vermeyin”, “beni başkalarıyla kıyaslamayın”, “isteklerime duyarlı olun”… Bu mesajlar aynı zamanda çocuğunuzun ihtiyaçlarıdır.

• Unutmayın sevgi görmek, ilgilenilmek, önemsenmek, dikkate alınmak, özen gösterilmek gibi ihtiyaçlar özel gereksinimli olsun veya olmasın tüm çocuklar için geçerlidir.

• Çocuğunuz problem davranışları ne zaman gösterirler:

o Çocuğunuz sizin ilginize ihtiyaç duyuyor ama sizden bu ilgiyi göremiyorsa, örneğin sizinle zaman geçirmek veya oynamak istiyor ama siz her seferinde onu geçiştiriyorsanız…

o Onunla onun istediği gibi ilgilenmiyorsanız, örneğin o sizinle kendi oyununu oynamak istiyor ama siz öğretici olsun diye eğitimsel bir materyalle oynamak istiyorsanız…

o İstemediği şeyleri yapmaya zorlanmışsa, örneğin o an ders çalışmak istemiyor ama siz ısrarla onu çalıştırıyorsanız…

o Evdeki durumlardan huzursuzsa, örneğin eşler olarak kavgalı ve huzursuz bir ev ortamınız varsa…

o Hayal kırıklığı yaşıyorsa, örneğin dışarı çıkacağınıza söz verdiğiniz halde bunu yapmamışsanız…

o Duygusal şiddete uğruyorsa, örneğin farkında olarak veya olmayarak onu başka çocuklarla kıyaslıyorsanız, sevginizden mahrum bırakıyorsanız, aşağılıyorsanız, ona küsüyorsanız……

o Temel ihtiyaçları giderilmiyorsa, örneğin beslenme, temizlik gibi ihtiyaçları giderilmiyorsa…

o Fiziksel şiddete uğruyorsa...

o Sizden veya öğretmeninden korkuyorsa…

o Hata yapmasına tahammül etmiyorsanız…

o Başarısından çok başarısızlığını görüyorsanız ve onu bununla yüzleştiriyorsanız…

o Onu tehdit ediyorsanız, örneğin ödevini yapmazsan asla dışarı çıkamazsın diyorsanız…

o Ağır cezalar veriyorsanız, örneğin odaya kapatıyorsanız, aç bırakıyorsanız…

• Uygun ve etkili zaman geçirme: Çocuğunuzla etkili ve uygun zaman geçirmek sadece bir arada belli bir süreliğine kalmak demek değildir. Onunla etkin biçimde zaman geçirmelisiniz. Ona katılmalısınız!

o Çocuğunuzla ders dışı zamanlarda da ilgilenin. Oyun oynayın, birlikte yemek yapın, evi temizleyin, eğlenin!

o Onun hiç aklında yokken, hiçbir koşul koymadan onu ödüllendirin. Örneğin kendiliğinden ona “seninle oynamayı özledim, hadi oynayalım” deyin ve bunu yapın.

o Onunla bir etkinlik yaparken kendiniz de zevk almaya çalışın. Biraz çocuklaşıp onun düzeyine inin.

o Oyun aracılığıyla onun ihtiyaçlarını da anlayabilirsiniz. Örneğin oynadığı oyunda çocuğunuz anne babasıyla parka giden bir çocuğu anlatıyorsa bu kendi ihtiyacı da olabilir.

o Çocuğunuzun oyununu veya oyuncaklarını seçme özgürlüğü tanıyın.

o Size saçma veya gereksiz olan bir durum çocuğunuz için çok önemli olabilir. Örneğin onu dinleyin.

o Çocuğunuzla konuşurken yumuşak bir ses tonuyla konuşun ama dikkatini size verdiğinden emin olun. Kısa ve net mesajlar verin. Aynı zamanda onun söylediklerini dikkate alıp uygun olanlarını uygulayın.

o Beraber zaman geçirme zamanı çocuğu terbiye etme zamanı değildir. Hoşunuza gitmeyen davranışları karşısında kızma, duygusal veya fiziksel şiddet, aşağılama, yargılama, utandırma gibi yaklaşımlardan uzak durun! Çok uzak durun!