Makale

Gelişimin Dönüm Noktaları  (0-12 ay)

Gelişimin Dönüm Noktaları (0-12 ay)

• 1. Ay:

Fiziksel Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  Ellerini, göz ve ağız yakınına getirir.

  Karın üstü yatarken başını bir yandan diğer yana hareket ettirir.

  Desteklendiğinde başını tutabilir.

  Ellerini sıkı yumruklar içinde tutar.

  Güçlü refleks hareketleri vardır.

Görme ve İşitme Duyusuna İlişkin Dönüm Noktaları

  30 cm kadar uzağa odaklanır.

  Siyah-beyaz veya yüksek kontrastlı desenlere odaklanabilir.

  İnsan yüzüne tepki verir.

  İşitme tamamen olgunlaşmıştır.

  Bazı sesleri tanır.

  Tanıdık seslere ve seslere dönebilir.

Tat ve Koku Duyusuna İlişkin Dönüm Noktaları

  Tatlı kokuları tercih eder.

  Acı veya asitli kokulara tepki verir.

  Kendi annesinin sütünün kokusunu tanır.

  Yumuşak ve kaba hisleri tercih eder.

  Sert veya ani seslere irkilerek tepki verir.

Bebeğinizin hayatının ikinci, üçüncü veya dördüncü haftalarında:

  Zayıf ve yavaş emiyorsa,

  Parlak bir ışık gösterildiğinde tepki vermiyorsa,

  Yakınında hareket eden bir nesneyi takip etmiyor veya odaklanmıyorsa,

  Nadiren kollarını ve bacaklarını hareket ettiriyorsa,

  Kollarında veya bacaklarında sert bir görünüm, kasılma varsa,

  Uzuvlarda aşırı gevşek veya sarkık bir görünüm varsa,

  Alt çenesi ağlamadığında veya heyecanlanmadığında bile sürekli titriyorsa,

  Yüksek seslere yanıt vermiyorsa ve bu gelişimsel gecikme belirtilerinden herhangi birini bile gösteriyorsa, mutlaka hiç vakit kaybetmeden bir çocuk doktoruna görünün.

• 2. Ay:

Sosyal ve Duygusal Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  İnsanlara gülümsemeye başlar.

  Kendini sakinleştirebilir (elini ağza götürebilir ve elini, parmaklarını emebilir)

  Ebeveynlerinin sesini ve yüzlerini tanımaya başlar, yavaş yavaş tepki verir.

Dil Gelişimine İlişkin Dönüm Noktaları

  Değişik sesler çıkarmaya başlar.

  Başını sesin geldiği yöne doğru çevirir.

Bilişsel Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  İnsan yüzlerine dikkat eder.

  Bir şeyleri gözle takip etmeye ve uzaktaki insanları tanımaya başlar.

  İlgilenilmediğinde sıkılmış gibi davranmaya başlar (ağlar, çığlık benzeri sesler çıkarır)

Fiziksel Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  Başını yukarı kaldırabilir.

  Karın üstü uzanırken başını yukarı itmeye başlar.

  Kolları ve bacakları ile daha yumuşak hareketler yapmaya başlar.

Eğer çocuğunuz:

  Yüksek seslere yanıt vermiyor,

  Hareket eden nesneleri izlemiyor,

  İnsanlara gülümsemiyor,

  Ellerini ağza götürmüyor,

  Karın üstü iken başını yukarı kaldıramıyorsa mümkün olan en kısa sürede bir çocuk doktoruna görünün.

• 3. Ay:

Fiziksel Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  Karın üstü yatarken baş ve göğsü kaldırır

  Karın üstü yatarken kollarla üst vücudu destekler

  Karın veya sırt üstü yatarken bacaklarını uzatır ve tekmeleme hareketi yapar

  Ellerini açar ve kapatır

  Ayakları sert bir yüzeye değdirildiğinde bacakları ile kendisini aşağı doğru iter

  Elinizi ağızına götürür

  Elleriyle sarkan nesnelere uzanmaya çalışır

  Eli ile oyuncakları kavrar ve sallar

Görsel ve İşitme Duyusuna İlişkin Dönüm Noktaları

  Yüzleri dikkatle izler

  Hareketli nesneleri takip eder

  Tanıdık nesneleri ve insanları uzaktan tanır

  Elleri ve gözleri koordineli bir şekilde kullanmaya başlar

  Kendi sesine ve başkalarının sesine gülümser

  Cıvıldamaya benzer değişik sesler çıkarır başlar

  Bazı sesleri taklit etmeye başlar

  Başını sesin geldiği yöne doğru çevirir

Sosyal ve Duygusal Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  Tanıdıklarına sosyal olarak gülümsemeye başlar

  Başkalarıyla oynamayı sever ve oyun durduğunda ağlayabilir

  Yüz ve vücut hareketleri daha iletişimsel ve anlamlı hale gelir

  Bazı hareketleri ve yüz ifadelerini taklit eder

• Her bebek kendi bireysel yolunda ve kendi hızında gelişse de belirli dönüm noktalarına ulaşılamaması, özel dikkat gerektiren tıbbi veya gelişimsel sorunlara işaret edebilir. Üçüncü ayda bebeğinizde aşağıdaki belirtilerden herhangi birini fark ederseniz mutlaka en kısa zamanda bir çocuk doktoruna görünün.

  Yüksek seslere yanıt vermiyorsa

  Ellerini fark etmiyorsa

  Değişik sesler çıkarmıyorsa

  Hareket eden nesneleri gözleriyle takip etmiyorsa

  Nesneleri kavramıyor ve tutmuyorsa

  Üç aydır insanlara gülümsemiyorsa

  Üç ayda baş kontrolü kazanamamışsa

  Eline verilen nesneleri ağızına götürmüyorsa

  Bir veya iki gözünü her yöne hareket ettirmede sorun yaşıyorsa

  Çoğu zaman gözlerini şaşı yapıyorsa (Bu ilk aylarda ara sıra göz kayması normaldir.)

  Yeni yüzlere dikkat etmiyor veya yeni yüzler ya da çevreden çok korkmuş görünüyorsa

• 6. Ay:

Sosyal ve Duygusal Gelişimine İlişkin Dönüm Noktaları

  Tanıdık yüzleri bilir ve birinin yabancı olup olmadığını anlamaya başlar

  Başkalarıyla oynamayı sever, özellikle ebeveynleri ile

  Başkalarının duygularına yanıt verir ve genellikle mutlu görünür

  Aynada kendine bakmayı sever

Dil Gelişimine İlişkin Dönüm Noktaları

  Seslere kendince sesler çıkartarak yanıt verir

  “Tel sarar” gibi sesli oyunlar oynar ve "ah," "eh," "oh” seslerini çıkarır

  Ebeveyni ile karşılıklı sıra almaya dayalı ses çıkarır (ebeveyni dinler, susar, ebeveyn sustuğunda sese karşılık verir)

  Kendi adına yanıt verir

  Sevinç ve hoşnutsuzluk göstermek için sesler çıkarır

  Ünsüz sesler çıkarmaya başlar ("m", "b" )

Bilişsel Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  Yakındaki nesnelere bakar, olayları takip eder

  Ağızına bir şeyler getirir (ekmek, bisküvi vb.)

  Yeni nesneler hakkında meraklanır ve ulaşamayacağı şeyleri yakalamaya çalışır.

  Nesneleri bir elden diğerine geçirmeye başlar

Fiziksel Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  Her iki yönde de döner (önden arkaya, arkadan öne)

  Desteksiz oturmaya başlar

  Ayakta dururken, bacakları ile ağırlığını kaldırır ve kendini zıplatabilir

  Karın üstü yatarken vücudu ile ileri geri sallanır, bazen ileri gitmeden önce geriye doğru sürünüyor

• Çocuğunuz;

o Ulaşılabilecek şeyleri almaya çalışmıyorsa,

o Bakıcılar için hiçbir sevgi göstermiyorsa,

o Çevresindeki seslere cevap vermiyorsa,

o Ünlü sesler çıkarmıyorsa ("ah", "eh", "oh")

o Her iki yöne dönemiyorsa,

o Gülmüyor veya cıvıldama sesleri çıkarmıyorsa,

o Kasları çok sert ya da bez bebek gibi çok gevşek görünüyorsa,

bu durumlardan birini ya da daha fazlasını gösteriyorsa hiç vakit kaybetmeden mutlaka bir doktora görünün:

• 9. Ay:

Sosyal ve Duygusal Gelişime İlişkin Dönüm Noktası

  Yabancılardan korkabilir

  Tanıdık yetişkinlere kollarını açarak gider

  Sevdiği, sürekli oynamak istediği bir oyuncağı benimser

Dil Gelişimine İlişkin Dönüm Noktası

  "Hayır" kelimesini anlamaya başlar

  "Mamamama" ve "bababababa" gibi birçok farklı ses çıkarır

  Başkalarının seslerini ve hareketlerini taklit etmeye başlar

  Nesneleri işaret etmek için parmaklarını kullanır

Bilişsel Gelişime İlişkin Dönüm Noktası

  Düşen bir nesneyi takip eder

  Saklanan nesneleri aramaya başlar

  Bir nesneyi bir elinden diğer eline geçirir

  Başparmak ve işaret parmağı ile küçük nesneleri tutar

Fiziksel Gelişime İlişkin Dönüm Noktası

  Bir yere tutunarak ayakta durur

  Yatar pozisyonda iken oturur pozisyona geçer

  Desteksiz oturur

  Kendini bir yere tutunarak ayağa kaldırabilir

  Emeklemeye başlar

Çocuğunuz;

o Bacaklarına ağırlık vermeden, ayakta duramıyorsa,

o Destekli bir şekilde oturamıyorsa,

o Hiç ses çıkartmıyorsa,

o Kendi ismine cevap vermiyorsa,

o Tanıdık insanları tanımıyorsa,

o Gösterdiğiniz yere bakmıyorsa,

o Oyuncakları bir elden diğerine aktaramıyorsa mutlaka hiç vakit kaybetmeden bir çocuk doktoruna başvurunuz.

• 12. Ay:

Sosyal ve Duygusal Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  İnsanlara gülümsemeye başlar

  Kendini sakinleştirebilir (elini ağza götürebilir ve elini emebilir)

  Başını seslere doğru çevirir

Bilişsel Gelişime İlişkin Dönüm Noktaları

  Yüzlere dikkat eder

  Bir şeyleri gözle takip etmeye ve uzaktaki insanları tanımaya başlar

  Sevmediği bir etkinlik değiştirilmezse sıkılmış gibi davranmaya başlar (ağlar, telaşlanır vb.)

Çocuğunuz;

  Yüksek seslere yanıt vermiyorsa,

  Hareket eden şeyleri izlemiyorsa,

  İnsanlara gülümsemiyorsa,

  Ellerini ağzına götürmüyorsa mutlaka hiç vakit kaybetmeden bir çocuk doktorun görünün.

NOT: Çocuğunuzun gelişimini daha kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için aşağıdaki kaynaklardan yararlanabilirsiniz: