Makale

Dil Bozuklukları Nedir?

Dil Bozuklukları Nedir?

• Dilin bir bileşeninde ya da birden fazla bileşeninde (içerik, biçim, kullanım) meydana gelen sorunlara (gecikme, yetersizlik, sapma) dil bozukluğu adı verilir.

• Dil, çift yönlüdür. Yani anlama ve ifade etme. Dolayısıyla bir bileşende görülen bir aksaklık hem bireyin dili anlamasını hem de dili kullanmasını etkilemiş olabilir. Ancak bazı durumlarda sadece ifade edici dil etkilenmiş olabilir. Örneğin kimi zaman küçük çocuklarda dili anlama yaşına uygunken kendini ifade etme sınırlı olabilmektedir. Bazı durumlarda ise hem alıcı hem ifade edici dil etkilenmiş olabilir. Yani çocuğun takvim yaşı 8, alıcı ve ifade edici dili 5 yaş civarında olabilir.

• Dilde görülen bozukluklar içerik bileşeninde görüldüğünde sözcüklerin anlamlarını ya da atasözleri, deyim, mecaz gibi yapıların anlamlarını algılayamama, yetersiz sözcük dağarcığına sahip olma şeklinde kendini gösterebilir.

• Dilde görülen bozukluklar biçim bileşeninde görüldüğünde yansıması dil kurallarının anlaşılmaması ya da dil kurallarının sergilenmesinde ortaya çıkan hatalar şeklinde görülebilir. Örneğin bazı ekleri ya da yapıları hiç kullanmama ve/veya hatalı kullanma “kapı” yerine “tapı”, “araba” yerine “ayaba/aba” şeklinde söylemek “ağla-ma” yerine “ağlamak yok” “kitaplar” yerine “kitap”, “kitabı” yerine “kitap” şeklinde ifade etme ya da devrik cümlelerin anlaşılmaması ve ifade edilmesinde yaşanan sorunlar şeklinde görülebilir.

• Dilde görülen bozukluklar kullanım bileşeninde görüldüğünde yansıması halk arasında “yerine ve zamanına göre konuşmama” şeklinde nitelendirilir. İletişim başlatma sürdürme, herhangi bir nedenle iletişim kesildiğinde kaldığı yerden devam etme, sohbeti uygun şekilde sonlandırma, sıra alma, yüz ifadelerini, beden dilini konuyla uyumlu kullanma vb. pek çok sorun şeklinde kendini gösterir. Aynı zamanda anlatım dilini karşısındaki bireyin yaşına, konu hakkındaki bilgisine, samimiyetine,ilgisine vb. göre düzenlemeye dair sorunlar da bu kapsamda ele alınır.

• Dil bozuklukları “Gecikmiş dil ya da Özgül dil bozukluğu-SLI (Gelişimsel dil bozukluğu)” gibi tek başına birincil bir bozukluk olabileceği gibi bir yetersizliğe (Zihinsel gerilik, OSB, İşitme engeli vb.) eşlik eden ikincil bir bozukluk da olabilir.